Świadectwo przewozowe A.TR. – niezbędne dokumenty przy imporcie z Turcji

Import z Turcji do Polski

W ciągu ostatnich dwóch lat (2023–2024) import z Turcji do Polski odnotował wyraźny wzrost. Jak podaje Ministerstwo Rozwoju i Technologii, w 2023 roku wartość importu wyniosła około 7,4 mld EUR, co oznacza wzrost o 13,2% w stosunku do 2022 roku. Wraz z rosnącą dynamiką handlu, w roku 2024 utrzymała się tendencja wzrostowa. Według danych tureckich, import Polski z Turcji wzrósł w tym roku o kolejne 19%, plasując Polskę w czołówce unijnych krajów z największym wzrostem importu z Turcji.

To wyraźny sygnał, że coraz więcej polskich przedsiębiorców zwraca swoje działania zakupowe właśnie w kierunku rynku tureckiego. O czym musisz pamiętać, importując towary z Turcji?

Co najchętniej importują z Turcji polscy przedsiębiorcy?

Polscy przedsiębiorcy doceniają Turcję za konkurencyjność cenową, która jest szczególnie zauważalna w branży tekstylnej i meblarskiej, przy jednoczesnym zachowaniu dobrej jakości produktów.

W strukturze importu z Turcji do Polski dominują:

• Maszyny silnikowe i urządzenia elektromechaniczne – stanowią największy udział w wartości importu (około 42,6% w 2023 r., co stanowiło wartość ok. 3,18 mld EUR)
• Meble i tekstylia (przemysł lekki) – stanowią drugą co do wielkości kategorię: przemysł lekki odpowiadał za około 24,8% (ok. 1,85 mld EUR) importu w 2023 r.
• Części samochodowe – w skład tej kategorii wchodzą między innymi części i akcesoria motoryzacyjne – wśród kluczowych importowanych grup, choć dokładny udział wartościowy bywa łączony z segmentem elektromaszynowym.

Czym jest świadectwo przewozowe A.TR.?

Świadectwo przewozowe A.TR. to specjalny dokument celny wykorzystywany w handlu między Unią Europejską a Turcją, dzięki któremu towary przemieszczane w ramach Unii Celnej mogą korzystać ze zwolnienia z ceł importowych.

A.TR. umożliwia zwolnienie z cła przy imporcie lub eksporcie między UE a Turcją dla większości towarów przemysłowych tj. maszyny, pojazdy, meble, tekstylia etc. Nie obejmuje jednak produktów rolnych, wyrobów wrażliwych, np. stal, czy w niektórych przypadkach aluminium, a także produktów objętych specjalnymi umowami – dla nich potrzebne jest EUR.1.

Jak uzyskać świadectwo przewozowe A.TR.? Informacje dla importera

Świadectwo przewozowe A.TR. nie jest dokumentem, o który stara się importer w Polsce. Wystawiają eksporter lub jego przedstawiciel. Co to dla Ciebie oznacza? Organizując import z Turcji, pamiętaj, by zweryfikować, czy Twój dostawca dołączył je do pozostałych dokumentów importowych.

Twoim zadaniem, jako importera, jest natomiast przedłożenie kompletu otrzymanej dokumentacji polskim organom celnym podczas odprawy, aby móc skorzystać z preferencyjnych stawek celnych.

Czy świadectwo przewozowe A.TR. może być wystawione w formie elektronicznej?

Tak, świadectwo A.TR. może być wydane zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Coraz częściej władze celne stosują rozwiązania cyfrowe, co ułatwia i przyspiesza obieg dokumentów między eksporterem a importerem. W praktyce oznacza to, że możesz otrzymać A.TR. w formie e-dokumentu, który ma taką samą moc prawną jak wersja papierowa. Ważne jest jedynie, aby został wystawiony i potwierdzony przez właściwe organy celne.

Pozostałe niezbędne dokumenty przy imporcie z Turcji

Oprócz świadectwa A.TR., importer z Turcji powinien przygotować:

• Faktura handlowa (Commercial Invoice) – podstawowy dokument sprzedażowy, potwierdzający wartość i warunki transakcji.
• List przewozowy – w zależności od sposobu transportu:
  • Bill of Lading (B/L, BOL) – fracht morski;
  • AWB – fracht lotniczy;
  • CIM – fracht kolejowy;
  • CMR – fracht drogowy.
• Lista pakowa (Packing List) – szczegółowy zestaw informacji o zawartości przesyłki, wymiarach, wadze, numerach pakunków – ułatwia kontrolę celną i logistykę.

Czy stosując świadectwo przewozowe A.TR. importer musi opłacić VAT?

Tak. Świadectwo A.TR. służy wyłącznie do uzyskania zwolnienia z cła importowego, a nie zwalnia z podatku VAT. Import z Turcji do Polski wiąże się obowiązkiem rozliczenia VAT zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi – najczęściej w mechanizmie odwrotnego obciążenia (import VAT rozliczany przez nabywcę/importera), o ile towar trafia na polski rynek.

Czy świadectwo przewozowe A.TR. to to samo co świadectwo pochodzenia towaru?

Zdecydowanie nie. Unijny status towaru można udowodnić chociażby przez przedstawienie dokumentu odprawy celnej importowej w UE. Musisz wiedzieć, że świadectwo A.TR. nie potwierdza unijnego pochodzenia towaru, a jedynie jego status i może być wystawione dla towaru, który jest np. chiński.

Towar mający status unijny, czyli dopuszczony do obrotu na terenie UE będzie w przypadku bezpośredniego wywozu do Turcji objęty tam stawką celną 0%.