System SENT – czym jest i jakich towarów dotyczy?

System SENT – co to jest i jaki jest jego cel?

SENT, czyli System Elektronicznego Nadzoru Transportu to państwowy mechanizm, służący do monitorowania przewozu towarów uznanych za wrażliwe oraz w określonych przypadkach, do obrotu paliwami (np. obrotu paliwami opałowymi).
W uproszczeniu SENT oznacza elektroniczny nadzór nad tym, kto, co, skąd-dokąd i kiedy przewozi – zarówno w transporcie drogowym, jak i w ramach kolejowego przewozu towarów (czyli w systemie monitorowania drogowego i kolejowego).

Nadzór sprawuje Krajowa Administracja Skarbowa (KAS), a działania kontrolne na trasach mogą prowadzić także inne służby.
W praktyce oznacza to kontrole na drodze/terminalu i weryfikację, czy przewóz został zgłoszony do elektronicznego rejestru SENT oraz czy przekazywane są dane lokalizacyjne pojazdu – często w czasie rzeczywistym. Dlaczego to ważne dla importera/eksportera?

• System SENT dotyczy nie tylko przewoźnika – obowiązki spoczywają na podmiotach uczestniczących w całym procesie przewozu, a więc zarówno na podmiocie wysyłającym, przewoźniku oraz często na podmiocie odbierającym.
• Pomyłka może być kosztowna (ten aspekt omawiamy w dalszej części artykułu).
• W procedurach celnych i logistycznych zgłoszenie do SENT potrafi być “brakującym puzzlem”, zwłaszcza w przypadku towarów tj. przy paliwa, alkohol, susz tytoniowy, czy odpady.

Ważne: KAS zapowiedziała, że od 17 marca 2026 r. SENT ma objąć również przewozy kolejnych grup towarowych. Śledź nasze media społecznościowe i bądź na bieżąco!

Jakie towary wymagają rejestracji do Systemu Elektronicznego Nadzoru Transportu?

System SENT został wprowadzony w Polsce w celu zwiększenia kontroli nad przemieszczaniem towarów wrażliwych i umożliwia organom skarbowym bieżące weryfikowanie legalności działań handlowych.

Zgodnie z ustawą z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, obowiązek zgłoszenia w systemie teleinformatycznym SENT (System Elektronicznego Nadzoru Transportu) dotyczy przewozu tzw. towarów wrażliwych – wskazanych w przepisach wykonawczych (m.in. rozporządzeniach) i identyfikowanych przede wszystkim przez kody CN/TARIC.

W praktyce oznacza to, że towary podlegają monitorowaniu SENT wtedy, gdy przewóz odbywa się na terytorium Polski w ramach monitorowania drogowego i kolejowego (czyli w modelu drogowego i kolejowego przewozu) oraz spełnione są warunki wskazane dla danej pozycji (np. limity ilościowe).

Grupy towarów objęte SENT

Obowiązek zgłoszenia dotyczy następujących grup:

1. Paliwa i wyroby akcyzowe – w szczególności paliwa silnikowe (np. olej napędowy) oraz kategorie związane z obrotem paliwami opałowymi.
2. Alkohol i wyroby zawierające alkohol – m.in. alkohol etylowy, towary zawierające alkohol etylowy, a także alkohole skażone (w tym alkohol całkowicie skażony) – przy spełnieniu warunków dla danej pozycji.
3. Wyroby tytoniowe i surowce – w tym m.in. susz tytoniowy oraz inne towary z obszaru podatku akcyzowego, które ustawodawca kwalifikuje jako wrażliwe w transporcie.
4. Wybrane oleje roślinne i produkty “podwyższonego ryzyka” – w praktyce SENT obejmuje również część pozycji takich jak oleje roślinne – tu kluczowe są progi i wyłączenia opakowaniowe.
5. Wybrane odpady (m.in. farby, lakiery, rozpuszczalniki, kleje) – system obejmuje m.in. kategorie odpadów, w tym takie jak odpady farb drukarskich, odpady farb czy zawiesiny zawierające farby – co ma duże znaczenie w eksporcie i przewozach krajowych odpadów.
6. Towary “wrażliwe” wynikające z odrębnych regulacji (np. dostępność na rynku) – w określonych przypadkach SENT obejmuje również towary wskazywane jako zagrożone brakiem dostępności, np. w obszarze produktów leczniczych – zależnie od aktualnych wykazów i warunków.

Dodatkowe grupy towarów objęte systemem SENT – zmiany od 17 marca 2026 r.:

Od 17 marca 2026 r. katalog towarów monitorowanych w systemie SENT zostanie rozszerzony o wybrane grupy odzieży i obuwia.

W praktyce oznacza to, że przy przewozach drogowych i kolejowych na terytorium Polski obowiązek zgłoszenia w SENT obejmie:

• Dział 61 CN – artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe z dzianin, jeśli masa brutto przesyłki towarów z tego działu przekracza 10 kg.
• Dział 62 CN – artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe inne niż z dzianin, jeśli masa brutto przesyłki towarów z tego działu przekracza 10 kg.
• CN 6309 00 00 – odzież używana i pozostałe artykuły używane, jeśli masa brutto przesyłki towarów z tej pozycji przekracza 10 kg.
• Dział 64 CN – obuwie, z wyłączeniem CN 6406 (części obuwia), jeśli w przesyłce jest więcej niż 20 sztuk obuwia (np. 10 par lub 20 „prawych” butów).
• Przesyłki mieszane (towary z co najmniej dwóch działów: 61 i/lub 62 i/lub 64; z wyłączeniem CN 6406) – jeśli masa brutto przesyłki zawierającej te towary przekracza 10 kg.

Więcej informacji znajdziesz tutaj.

Wyjątki i limity

Wiele firm wpada w pułapkę, ponieważ sam fakt, że towar jest w wykazie, nie zawsze oznacza obowiązku jego zgłoszenia. Najczęściej decydują o tym:

• Limity ilościowe – dla części pozycji obowiązek pojawia się dopiero po przekroczeniu progów (np. gdy masa brutto przesyłki przekracza określoną wartość lub gdy przekroczona jest jej objętość).
• Wyłączenia opakowaniowe – np. brak obowiązku dla opakowań jednostkowych do wskazanego limitu (częste przy olejach i chemikaliach).
• Warunki szczególne dla danej pozycji CN – w SENT bardzo często “to samo” handlowo zachowuje się inaczej prawnie, bo różni się kodem CN lub warunkiem stosowania.

Towary SENT – jak je zgłaszać?

Zgłoszenia dokonasz elektronicznie – przez platformę PUESC (czyli w ramach usług elektronicznych skarbowo celnych). To tam działa elektroniczny rejestr (czyli elektronicznego rejestru SENT / rejestru SENT).

W praktyce proces składa się z 4 kroków i wygląda następująco:

1. Podmiot wysyłający (albo – zależnie od scenariusza – podmiot odbierający) składa zgłoszenie przed rozpoczęciem przewozu i uzyskuje numeru referencyjnego (numer referencyjny zgłoszenia).
2. Ten numer referencyjny musi trafić do kolejnego ogniwa – zwykle do przewoźnik/firma transportowa i często do odbiorcy (zwłaszcza gdy dotyczy to odbiorców towarów zgłoszonych w krajowym obrocie).
3. Przewoźnik uzupełnia zgłoszenie o dane transportowe (pojazd, trasa, daty, licencje itp.) oraz zapewnia geolokalizację (np. przez aplikację e-TOLL PL na potrzeby SENT albo urządzenie OBU/ZSL).
4. Po odbiorze towaru podmiot odbierający “zamyka” zgłoszenie, dodając potwierdzenia odbioru (w SENT są na to konkretne funkcje/formularze, np. aktualizacja/zamknięcie).

Jeśli coś się zmienia po drodze (pojazd, miejsce dostawy, ilość), zwykle wchodzi obowiązek aktualizacji – i tu najłatwiej o karę za “niewłaściwe dane w systemie”.

Jakie informacje powinno zawierać zgłoszenie do systemu SENT?

Zakres danych zależy od roli, ale dla MŚP najważniejsze jest zrozumienie “kto co wpisuje”:

1. Dane o towarze i przesyłce

• rodzaj towaru (najlepiej przez kod CN/TARIC – szczególnie dla towarów objętych SENT),
• ilość oraz masa brutto przesyłki / jej objętość (to częsty trigger obowiązku),
• w niektórych grupach – informacja, że to np. towary zawierające alkohol etylowy, paliwa opałowe, oleje roślinne, odpady (np. odpady farb drukarskich) itd.

2. Dane podmiotów

• podmiot wysyłający,
• podmiot odbierający,
• przewoźnik (Twoja firma transportowa albo spedytor/partner logistyczny w roli przewoźnika).

3. Dane o przewozie

• miejsce załadunku i miejsce dostawy,
• datę rozpoczęcia (i często planowane zakończenie) – ważne, bo zgłoszenie jest “żywe” i ma okno czasowe,
• numer rejestracyjny pojazdu (jeśli jedzie drogą) / dane składu w kolejowym – przy drogowego i kolejowego przewozu zasada jest ta sama: identyfikowalność środka transportu,
• dane geolokalizacyjne (przekazywane do rejestru SENT – np. aplikacją e-TOLL).

4. Numer referencyjny i obieg informacji

• po utworzeniu zgłoszenia otrzymujesz numer referencyjny,
• numer referencyjny (oraz klucz, jeśli został wygenerowany) trzeba przekazać przewoźnikowi/dyspozytorowi, aby mógł uzupełnić zgłoszenie o dane przewozu (np. numer rejestracyjny pojazdu, dane środka transportu, uruchomienie wymaganego monitorowania) i legalnie rozpocząć przewóz. Następnie przewoźnik przekazuje numer kierowcy, żeby miał go przy sobie w trakcie transportu i mógł okazać podczas kontroli.

Konsekwencje braku zgłoszenia do systemu SENT – czy grozi za to kara?

Brak zgłoszenia do Systemu Elektronicznego Nadzoru Transportu skutkuje obciążeniami finansowymi.

Sankcje w SENT mają charakter administracyjnych kar pieniężnych. Poniżej znajdziesz więcej szczegółów.

Brak zgłoszenia lub niezgodność towaru ze zgłoszeniem (podmiot wysyłający / podmiot odbierający)

Jeżeli podmiot, na którym ciąży obowiązek zgłoszenia, nie dokona zgłoszenia albo w toku kontroli wyjdzie, że towar nie odpowiada zgłoszeniu (np. rodzaj/ilość/masa/objętość), organ może nałożyć karę:

• 46% wartości brutto towaru, nie mniej niż 20 000 zł.

To jest najbardziej dotkliwa sankcja i w praktyce dotyka najczęściej importerów/odbiorców przy WNT lub podmioty wysyłające przy wysyłkach krajowych.

Brak przekazania numeru referencyjnego / niewykonanie obowiązków wobec kontroli (kara 20 000 zł)

Ustawa przewiduje też sankcje za niewykonanie obowiązków „operacyjnych”, np. gdy podmiot uczestniczący:

• nie przekaże przewoźnikowi wymaganych informacji (w tym numeru referencyjnego) w sytuacji, gdy jest do tego zobowiązany,
• nie przekaże przewoźnikowi wezwania do przedstawienia środka transportu do kontroli albo przewóz nie zostanie przedstawiony do kontroli zgodnie z wezwaniem.

W tych przypadkach w komunikatach KAS wskazywana jest kara 20 000 zł (odpowiednio po stronie podmiotu/ przewoźnika – zależnie od obowiązku).

Kary po stronie przewoźnika (najczęstsze „transportowe” naruszenia)

Po stronie przewoźnika typowe ryzyka to m.in.:

• niedokonanie zgłoszenia przez przewoźnika, jeżeli to na nim ciąży obowiązek,
• nieuzupełnienie zgłoszenia o wymagane dane przewozu,
• naruszenia związane z realizacją przewozu (np. obowiązki wynikające z dalszych przepisów, w tym dotyczących przebiegu przewozu).

W przepisach dla przewoźnika występują kary ryczałtowe (w praktyce najczęściej spotykane widełki to 10 000 zł lub 20 000 zł – zależnie od rodzaju naruszenia wskazanego w ustawie).

Dodatkowo, w określonych przypadkach przepisy przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary (np. przy ważnym interesie przewoźnika lub interesie publicznym) – ale to wyjątek wymagający uzasadnienia i odniesienia do konkretnego stanu faktycznego.

Odpowiedzialność kierowcy (grzywna za rozpoczęcie przewozu bez numeru)

Niezależnie od kar administracyjnych dla firm, kierowca, który rozpocznie przewóz bez numeru referencyjnego (albo dokumentu zastępującego zgłoszenie), podlega karze grzywny od 5 000 do 7 500 zł.

Konsekwencje operacyjne podczas kontroli

Poza samą karą pieniężną, naruszenia SENT często oznaczają w praktyce:

• zatrzymanie transportu i „czas na wyjaśnienia”,
• obowiązek podstawienia środka transportu do kontroli w określonym miejscu,
• ryzyko eskalacji (kontrola dokumentacji, sprawdzanie zgodności danych towaru ze zgłoszeniem).